Genesis – Musical Box Açıklaması

Bir Aptullah Kalınparmak Analizi

Genesis – Musical Box şarkısının çevirisi ve analizini yaptım.

Albüme dolaylı yoldan adını veren bu şarkı Peter Gabriel tarafından Victoria Devri İngiltere’sinin karanlık ve kaotik unsurları düşünülerek yazılmış. Ve bu karanlık unsurları bize şiirsel şarkı sözleri ve sözler içerisindeki kelime oyunlarıyla gizlice anlatarak, şarkının yazıldığı ve hala karanlıklığından fazla birşey kaybetmemiş zamanın İngiltere’sinden herhangi bir yasak yemeden şarkıyı dinleyicilerine ulaştırır. Şarkı sözlerini yazarken Charles Dickens’ın “Great Expectations” romanı ile Henry James’in “The Turn of The Screw” isimli kitabından esinlenmiş.

Şarkı sözlerine daha iyi yorum getirebilmek için öncelikle Victoria Devri’nin karanlık unsurlarından bahsedeceğim. Bu devirde çocuklar genellikle yatılı ana okulu tarzı (İngilizcesi; Nursery) yerlerde kalırlardı. Tüm çocuklukları boyunca bu tarz yerlerde ailelerinden uzak kalırdı çocuklar, günde 1 saat gibi kısıtlı bir süre yanlarına gelen ailelerini görmelerine izin verilirdi.. Bu olayın sebebi olarak ailelerin eğitimsizliği mi yoksa o zamanın sisteminin yol açtığı bir sorun mu demeliyiz bilinmez. Çocukların öğle uykusundan sonra belirli bir süre o zamanın popüler oyunlarından olan Kroket isimli oyunu oynarlardı. Albümün kapak tasarımcısına ilham veren Alice Harikalar Diyarında kitabındaki kroket bölümü onun Nursery Cryme albümü için böyle eleştirel bir kapak tasarlamasını sağladı. Yatılı anaokulu yıllarını ruh sağlığı bozulmadan atlatan çocuklar hayatlarına yatılı olan bir üst okullarda devam ederlerdi ve burada genellikle çocuklara öğretmenlerinden yaşadıkları şiddet ile itaat etmeleri ve boyun eğmeleri öğretilirdi.

Albümün adında bile olan kelime oyunundan bahsedeceğim; “Nursery Rhyme” ın türkçe çevirisine “Çocuk tekerlemesi” diyebiliriz. Albümün adı ise” Nursery Cryme” İlk okunuşta akıllara “Çocuk tekerlemesi” kelimesini anımsatıyor fakat İngilizcede “Cryme” diye bir kelime yok. “Cryme” ın okunuşu ile anlamı “Suç” olan “Crime” ın okunuşu aynıdır ve bu şekilde çevirirsek “Anaokulunda Suç” olur . Peter Gabriel bu kelime oyunu ile küçük çocukların bazı yaramazlıklarını engellemek için dadıların kullandığı ve içeriğinde çocuklara korku salacak kelimeler bulunan sözde “Çocuk” tekerlemelerinin aslında çocukların sağlığına ve psikolojisine ne kadar zararlı olduğunu vurguluyor. Türkçe çocuk tekerlemelerinde de bu tarz konular görmek mümkün, konuyu daha fazla dağıtmak istemediğimden çocuklara zarar verebilecek konular içeren türkçe tekerlemeleri buraya yazıp açıklamayacağım. ( Aklınıza gelen varsa yoruma yazın, güzel bir tartışma konusu olur)

Peter Gabriel bu şarkı için kısa bir hikaye yazmıştır ve bu hikayeyi okuduktan sonra şarkıyı anlaması kolaylaşıyor, hikaye;

Henry Hamilton, Cynthia Jane ile kroket oynuyordu,Güler yüzlü Cynthia kroket sopasını havaya kaldırdı ve zarifçe Henry’nin kafasını havaya uçurdu. Henry’nin ruhu göğe yükseldikten sonra tekrar aşağı indi, çünkü Tanrı tarafından kabul edilmedi ve ona ait eski müzik kutusunun açılması takdiriyle tekrar hayata geri döneceği söylendi. ( Bu kısmı Peter Gabriel aşağıdaki konser kaydında şarkıya başlamadan önce söylüyor )
İki hafta sonra, Henry’nin anaokulunda, Cynthia onun değerli müzik kutusunu buldu.İstekli bir şekilde müzik kutusunu açar açmaz “ Old King Cole” tekerlemesi çalmaya başladı.
Küçük bir ruh figürü belirdi. Henry geri dönmüştü – ama uzun süreliğine değil. Hayata geri döndüğü odada vücudu hızlı bir şekilde yaşlanmaya başladı, bedeni yaşlanan Henry aklen çocuktu hala. Hayatı boyunca yaşayacağı tüm cinsel isteği bir anda üzerinde hissetti. ( Hikayenin sonu şarkı sözlerinin hemen bitişinde )

Benim analizime göre anaokulundaki bu katı eğitim sistemine maruz kalan Henry ve Cynthia bu sistemden en çok etkilenen iki çocuk. Cynhia’nın Henry’i durduk yere öldürmesi beni bu şarkıyı feminist bir bakış açısı ile de çok güzel analiz edebileceğimi gösterdi, ama Peter Gabriel röportajında söylediklerine ve albüm kapağındaki bulgulara baktığımda şarkıyı anaokulu sistemini ve dolaylı yoldan İngiltere’yi eleştirecek şekilde analiz ettim. Psikolojisi bozulan Cynthia Henry’i öldürür ve herhangi bir suçu olmayan Henry’nin ölümü Tanrı tarafından bile kabul edilmez ( Tanrı onun bu yaşta bu sistem içinde haksız yere ölmesine karşıdır ) ve dünyaya geri yollanır. Müzik kutusunun Cynthia tarafından açılmasıyla dünyaya gelen Henry hızlıca yaşlanmaya başlar, Şarkı sözlerinde bu yaşlanma sürecini görüyoruz, 8 yaşında ölen Henry, şarkıdaki her dörtlükte bir 5 yaş yaşlanıyor gibi sanki, Peter Gabriel konser kaydında bu yaşlanma sürecini oldukça güzel yansıtıyor.

GENESIS – MÜZİK KUTUSU

(Müzik kutusundan çıkan Henry, Cynthia ile konuşmaya başlar)
Bana “Old King Cole” tekerlemesini söyle
Bende sana söylerken eşlik edeyim,
Bütün duyguların bana oldukça uzakta gözüküyor artık
Fakat bunun artık bir önemi olduğunu sanmıyorum.

( Krallık deyince akla ilk İngiltere gelir, Gabriel burada İngiltere’nin gözlerde ne kadar büyütüldüğünü fakat aslında hiçte öyle olmadığını sembolize ediyor )

Ve dadı sana gökyüzünün ötesinde olan bir “krallık”
İle ilgili yalanlar söyleyecek.
Ama ben bu Yarım – Dünya’da kayboldum,
Fakat bunun artık bir önemi olduğunu sanmıyorum.

( Bu kısım bana sanki adına tekerleme yazılan “Yaşlı Kral Cole” tarafından söyleniyormuş hissi yarattı, adına yazılan tekerlemenin tekrar tekrar söylenmesini isteyerek kendini tipik bir kral gibi yücelttirmek istiyor. Şarkıyı Henry’i kral olarak düşünüp de analiz edebiliriz fakat bazı değişiklikler yapmamız gerekir, Henry’i masumlaştırmayıp kötü bir karakter yapmalıyız mesela, ruhunun Tanrı tarafından kabul edilmemesini de sahip olduğu şeytansı ruha bağlayabiliriz, Cynthia’nın durduk yere Henry’i öldürmesine de bir sebep bulmuş oluruz böylelikle. Ben Henry’i masum bir çocuk gibi analiz etmeye devam edeceğim)

Bana tekerlememi söyle.
İşte yine başlıyor. (Phil Collins tarafından söyleniyor bu kısım, sanki Cynthia söylüyor gibi)
Bana tekerlememi söyle,
İşte yine başlıyor.

Sadece birazcık,
Sadece birazcık daha zaman kaldı,
Hayatımın sonlanmasına.

Bana tekerlememi söyle.
İşte yine başlıyor.
Bana tekerlememi söyle,
İşte yine başlıyor.

( Bu kısım Peter Gabriel’ın şarkı sözlerine dahil ettiği çocuk tekerlemesi “Old King Cole” Yüzlerce çocuk tekerlemesi arasından bunu seçmesinin nedeni olarak kelimelerin sahip olduğu çift anlamların aslında kralı övmek yerine yermesinden dolayıdır diye düşünüyorum)

Yaşlı Kral Cole güler yüzlü bir ruh idi, (Merry; 1.anlamı; güler yüzlü, 2.anlamı; kafası kıyak )
Ve o güler yüzlü ruh da ta kendisi,
Ve o “piposunu” getirtti,
Ve o “kasesini” getirtti, ( Bowl; 1.anlam; Kase, 2.anlam; Kadeh )
Ve o üç “kemancısını” getirtti. ( Fiddler; 1. Anlamı; üç kağıtçı- dolandırıcı, 2.anlamı; keman çalan kimse )

Ama şöminenin üstündeki saat, tik –tok ( sesleri çıkarıyordu )
Ve ben onun (vücudunun) sıcaklığını bilmek, hissetmek ve dokunmak! istiyorum.

( Bu cümlenin Türkçeye çevirilmesi ancak 4 ayrı cümle ile mümkün olabileceğinden, şarkı sözüne en yakın anlamda tek cümleye sığacak şekilde böyle çevirdim, 4 ayrı cümle olarak da çevireceğim daha iyi anlaşılması için; Ve ben onun sıcaklığını istiyorum. Ve ben onun sıcaklığını hissediyorum. Ve ben onun sıcaklığını biliyorum. Ve ben onun onun (vücudunun)sıcaklığına dokunuyorum. )

O bir hanımefendi, onun boş zamanı var,
Saçını geri tara ki, o yüzünü görebileyim.
O bir hanımefendi, O bana ait!
Saçını geri tara, ve bedenine sahip olmama izin ver!

Burada uzun süredir bekliyordum
Aradan geçen bu kadar zamanın,
Bir önemi olduğunu düşünmüyorum artık.
Orada durağan bir yüz ifadesi takınmış dikiliyorsun!
Söylediğim herşeye kuşkuyla yaklaşıyorsun!
Bana neden dokunmuyorsun! Dokun bana!
Bana neden dokunmuyorsun! Dokun bana!
Dokun bana, haydi haydi haydi haydi!

Peter Gabriel’ın yazdığı hikayenin son kısmı;
Ne yazık ki, Cynthia’yı kendi arzularını doyurmaya ikna ederken çıkan
Seslerden dolayı dadı olayın yaşandığı odaya gelir,
Dadı düşünmeden müzik kutusunu “sakallı çocuğa” fırlatır, Cynthia ve Henry yok olur.

Buna son olarak getirebileceğim yorum; bacak kelimesinin bile halk içinde söylenmesinin ayıp olarak karşılandığı ve Bacak yerine Uzuv kelimesinin kullanıldığı zamanın baskıcı İngiltere’sinde yetişen Henry doğal olarak cinsel arzularını hep içinde yaşadı ve bu onun sonunda tecavüz etmesine sebep oldu. Baskıcı toplumlarda oldukça yüksek seviyelere ulaşan tecavüz sayısına güzel bir eleştiri Gabriel tarafından. Son olarak “Sakallı çocuk” kelimesini ustaca hikayeye ekleyen Peter Gabriel’a ve şarkının doğmasına vesile olan Anthony Philips’e teşekkürlerimi ileterek bitiriyorum.

Video dakika 7:02 deki altyazı yanlış, The Wall yerine Her Warmth olması gerekiyor

https://www.facebook.com/groups/5653393175/permalink/10153578044718176/

pftn hakkında

PinkFloydTurk.Net admini, Floyd fanı, müziksever, eski ses mühendisi.

7 Kasım 2016 tarihinde Blog içinde yayınlandı ve olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin. 2 Yorum.

  1. Ellerinize sağlık muhteşem bir analiz.

    Beğen

  1. Geri bildirim: Genesis – Supper’s Ready Açıklaması 3. Bölüm | Pink Floyd Türk

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: